Washington (Caasimada Online) — Madaxweyne ku xigeenka Mareykanka JD Vance ayaa si kulul ugu jawaabay xubno ka tirsan dowladda Israel oo maalmahan dhaliilayay heshiiska uu madaxweyne Donald Trump la gaaray Iran, kaas ee lagu hakiyay dagaalka, isla markaana dib loogu furay Marinka Hormuz.
Vance oo Khamiistii ka hadlayay shir jaraa’id oo ka dhacay Aqalka Cad ayaa sheegay in Trump uu yahay hoggaamiyaha kaliya ee dunida ee xilligan si dhab ah u garab taagan Israel.
“Donald J. Trump waa hoggaamiyaha kaliya ee adduunka oo dhan ee xilligan u naxariisanaya qaranka Israel,” ayuu yiri Vance. “Haddii aan ka mid ahaan lahaa golaha wasiirrada dowladda Israel, ma weerareen saaxiibka awoodda leh ee keliya ee aan dunida ku leeyahay.”
Hadalka Vance ayaa yimid kadib markii xubno midigta fog ka tirsan dowladda Israel ay si cad u dhaliileen heshiiska Mareykanka iyo Iran, kaas oo dhigaya in la hakiyo dagaalka, lagana shaqeeyo dib u furista Marinka Hormuz, oo muhiim u ah ganacsiga shidaalka adduunka.
Madaxweyne ku xigeenka Mareykanka ayaa si gaar ah uga carooday weerarro uu sheegay in si shaqsi ah loogu qaaday Trump, isaga oo xusay in hubka ugu badan ee Israel looga difaacay weerarrada Iran uu yahay mid Mareykan ah.
“Dhibaatada Israel ma ahan Donald J. Trump,” ayuu yiri Vance. “Qof kasta oo Israel jooga oo u maleynaya in dhibaatada ugu weyn ee dalkiisa ay tahay madaxweynaha Mareykanka, waa inuu hurdada ka kaco oo uu xaqiiqada xaaladda dalkaas ku sugan yahay arko.”
Hadalladan ayaa sii muujinaya khilaafka ka dhex muuqda maamulka Trump iyo dowladda Ra’iisul Wasaare Benjamin Netanyahu, oo doonayay in cadaadiska lagu hayo Iran aan la dabcin. Trump ayaa dhankiisa raadinayay waddo uu kaga baxo dagaal noqday mid qaali ah, isla markaana aan taageero badan ka haysan gudaha Mareykanka.
Netanyahu si cad uma dhaliilin heshiiska Trump iyo Iran, balse saraakiil Israel ah ayaa si gaar ah u sheegay in heshiiskan uu Tehran siin karo waqti iyo dhaqaale ay dib ugu dhisto gantaalladeeda iyo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn, isla markaana ay dib ugu xoojiso kooxaha ay taageerto ee ka howlgala Lebanon, Yemen iyo Iraq.
Itamar Ben-Gvir, oo ah wasiirka amniga qaranka Israel kana tirsan garabka midigta fog, ayaa qoraal uu soo dhigay baraha bulshada ku sheegay in heshiiska Mareykanka iyo Iran uusan qabaneynin Israel, inkastoo heshiisku si gaar ah u xusayo in dagaalka Lebanon uu dhammaanayo.
“Israel ma hoos tagto Mareykanka, waxaan nahay dal madax-bannaan oo leh qarannimo,” ayuu qoray Ben-Gvir, isaga oo intaas ku daray inuu Trump uga mahadcelinayo taageeradiisa, balse uu yiri “Dowladda Israel ma ahan jamhuuriyad moos ah.”
Vance ayaa sidoo kale wareysi hore oo uu siiyay New York Times ku sheegay in Israel aysan “dhibaato kasta oo amni qaran ah ku xallin karin dil iyo dagaal oo keliya,” hadal loo arkay digniin ku socota wasiirrada ugu mayalka adag ee dowladda Netanyahu.
Heshiiska Mareykanka iyo Iran ayaa lagu sheegay is-afgarad 60 maalmood soconaya, kaas oo Tehran ay ku oggolaatay inay dib u furto Marinka Hormuz, halka Mareykanku uu qaadayo cunaqabateyn saaran iibka saliidda Iran. Tallaabadan ayaa Iran siin karta dhaqaale muhiim ah, xilli ay wajahday cadaadis culus oo dhanka dagaalka iyo dhaqaalaha ah.
Inta lagu guda jiro 60-ka maalmood, labada dhinac ayaa sii wadi doona wada-hadallo ku saabsan barnaamijka nukliyeerka Iran. Trump ayaa Vance u magacaabay inuu hoggaamiyo marxaladda xigta ee wada-hadallada, inkastoo madaxweyne ku xigeenka uusan sheegin taariikh gaar ah oo ay kulamada bilaabanayaan.
Aqalka Cad ayaa fiidkii Khamiista sheegay in Vance uusan u safri doonin Switzerland, halkaas oo lagu waday in wada-hadallo farsamo ay ka bilowdaan Jimcaha, maadaama qorshaha kulamadaas aan weli si rasmi ah loo dhameystirin.
Militariga Mareykanka ayaa sheegay in xannibaaddii saarneyd dekedaha Iran la qaaday. Vance ayaa sheegay in Tehran aysan laba maalmood oo xiriir ah rasaas ku furin maraakiibta ganacsiga, isla markaana ay oggolaatay in maraakiib sida 12.5 milyan oo foosto oo saliid ah ay 24-kii saac ee lasoo dhaafay ka gudbaan Marinka Hormuz.
“Marka ay kordhiyaan dhaqankooda wanaagsan, annaguna waan kordhin karnaa fududeynta dhaqaale,” ayuu yiri Vance. “Haddii ay hoos u dhigaan dhaqankooda wanaagsan, waan joojin karnaa.”
Trump ayaa qoraal uu Khamiistii ku daabacay baraha bulshada ku boorriyay dalalka Bariga Dhexe inay fursad siiyaan marxaladda xigta ee wada-hadallada. Wuxuu sheegay in Mareykanku ay ka go’an tahay nabad, isla markaana uu ku dhiirrigelinayo dhammaan dhinacyada gobolka inay u oggolaadaan wada-hadallada inay si wanaagsan u socdaan.
Heshiiskan ayaa sidoo kale shaki ka dhaliyay qaar ka mid ah taageerayaasha ugu waaweyn ee Trump iyo saraakiil sare oo ka tirsan xisbiga Jamhuuriga. Vance ayaa dadka dhaliilsan heshiiska ugu baaqay inay ku kalsoonaadaan madaxweynaha.
“Wuu aaminsan yahay heshiiska, wuuna dhameystiri doonaa,” ayuu yiri Vance. “Haddii Iran ay fulin weydo, weli waxaan heysanaa dhammaan qalabkii iyo awooddii cadaadis ee aan horey u heysanay.”